پرینت

سروده هایی از شیرکو بیکس-مقدمه و ترجمه: بابک صحرانورد

نوشته شده توسط بابک صحرانورد. Posted in ترجمه شعر

امتیاز کاربران
ضعیفعالی 

 

شیرکوه بیکس

شاعر معاصر کردستان عراق

 

 

شيركو بيكس  درسال  1940ميلادي در شهرسليمانيه ی كردستان عراق به دنيا آمد. پدر او فايق بيكس از شاعران كلاسيك و ازهم نسلان عبدالله گوران پدر شعر معاصر كردستان عراق بود.

شيركو بیکس اولين مجموعه شعر خود را در سال 1968 در سلیمانیه منتشر كرد و تاكنون بيش از35 جلد كتاب شعر از جمله شعر کوتاه، شعر بلند، رمان- شعر و نمایشنامه - شعر از او منتشر شده است. در سال 1987 کمیته ی حقوق بشر ایتالیا عنوان «همشهری افتخاری فلورانس» را به وی اعطا کرد و در همین سال نیز جايزه نويسندگان سوئد ( توخولسکی) که نویسنده ای آلمانی در زمان به قدرت رسیدن هیتلر بود، به پاس يك عمر فعاليت ادبي به او تعلق گرفت. در سال 1991 بعد از همه ی فجايعي ( بمباران شیمیایی حلبچه و کشتار انفال) كه بر سر کردستان آمد، شيركو نيز همچون بیشتر شاعران و روشنفکران وطنش، پس از سال‌ها که در غربت زندگی کرد، به زادگاهش بازگشت و هم اکنون در سلیمانیه زندگی می کند.

 شیرکو بیکس جزو شاعران نسل دوم کردستان عراق و از هم نسلان عبدالله پشیو و لطیف هلمت است و بعد از«عبدالله گوران»  ضرورت تحول در شعر کردی را خواستار شد و همراه با هم نسلانش شعر را وارد جریان نوگرایی و یا به تعبیری مدرنیسم کرد. می توان گفت که شیرکو از جمله  شاعران موفّق این چند دهه اخیر بوده و از شهرت جهانی برخوردار است. شعر شيركو بيكس آينه ی مصيبت ها، فقر و حرمانی ست كه بر مردمش حاكم بوده. خود او اقرار كرده  كه شعر او تاريخ كرد است، با همه دود و آتش و گِل و خاكسترش. زبان شعرهای او زيبا، آهنگین و پر از استعاره و تشبيه اما سنگين و دشوار است. شیرکو بیکس در جامعه ی ادبی کردستان به شاملوی کردها مشهور است.

 

 

آثار شیرکو بیکس به ترتیب اولین سال چاپ:

( این فهرست در حال حاضر کامل ترین فهرستی ست که برای اولین بار به زبان فارسی تنظیم و ترجمه شده است.)

 

1- مهتاب شعر (مجموعه شعر) 1968

2- کجاوه ی گریه ( مجموعه شعر) 1969

3- کاوه آهنگر( نمایشنامه - شعر)1971

4- تشنگی ام را با آتش فرو می نشانم (مجموعه شعر)1973

5- آهو(نمایشنامه - شعر)1976

6- سپیده دم (مجموعه شعر کوتاه)1978

7- دو سرود کوهی ( شعر بلند)1980

8- پیرمرد و دریا ( رمان-  ترجمه)1982

9- رود (داستان شعر)1983

10- کشکول رزمنده ( شعر مقاومت)1985-1984

11- عقاب سرخ (شعر بلند)1985

12- آینه های کوچک (مجموعه شعر)1986

13- سنگلاخ ( شعر بلند)1989-1988

14- دره پروانه ( شعر بلند)1991

15- آفات ( مجموعه شعر)1993

16- چمنزار زخم، چمنزار آفتاب (مجموعه شعر)1996

17- صلیب و مار و روزنگار شاعر( رمان- شعر)1998

18- بونامه (شعر بلند)1998

19-چراغ های روی الموت (شعر منثور)1999

20- سایه ( مجموعه شعر)1999

21- یک زن و دو مرد (رمان- ترجمه)2000

22- زن و باران (مجموعه شعر)2000

23- رنگدان (شعر بلند)2001

24- تجربه، گفتگوی یاسین عمربا شیرکو بیکس ( گفت و شنود ، 2001)

25- در چله ی چلچراغ ( شعر منثور)2001

26- مردی از درخت سیب ( مجموعه شعر)2002

27- آن زمان پرنده ام ( مجموعه شعر)2002

28- مهمان پاییزی (مجموعه شعر)2002

29- قمری ناآرام ( داستان برای کودکان)2003

30- گورستان چراغ ها ( رمان- شعر)2004

31- مرا به خوشبختی می سپارید ( مجموعه شعر)2004

33- کرسی (شعر) 2005

34- از گل تا به خاکستر(مجموعه شعر)2006

35- هفتاد پنجره سیار(مجموعه شعر)2007

36- گردنبند (شعر)2007

37- تو می توانی با بوسه ای عمیق به جوشم آری (مجموعه شعر)2007

38- تولد و زندگی ( مجموعه شعر) 2008

39- بافتن (شعر و نثر) 2009

40- حس و شعور( شعر و نثر)2010

توضیح:  تمام اشعار شیرکو بیکس به جز مجموعه ی آخر در هشت مجلد به چاپ رسیده اند.

 

 

 

 راز

شاید دیگر پس از این

قلمم را بسپارم به  دست « باد»

او به جای من شعر بگوید

شاید دیگر پس از این

تنها «باد»

نشانی

برف و

باران و

شعله‌ی

عشق تازه‌ام را بداند .

  پند

بسیار چیزها هستند، زنگ می زنند و

از یاد می روند و

سپس می میرند

همچو تاج  و

عصاي مُرصّع  و

تخت  پادشاهان!

بسیار چیزهای دیگری  هستند

که نمی پوسند و

از یاد نمی روند و

هرگز نمی میرند

همچون کلاه  و

عصا و

کفش های

چارلی چاپلین.

تنهايي

انساني كه با سكوت دم خور نشود

چگونه خواهد توانست با عشق من دم خور شود .

كسي كه با چشمان اش « باد» را نبيند

چگونه مي تواند كوچ ام را  درك كند

آن کس که به صداي سنگ گوش نسپارد

چگونه می تواند صدايم را بشنود

و آن كس كه در ظلمت نزيسته

چگونه به تنهايي ام  ايمان مي آورد؟!

 

 

تجلی

نخستین بار واژه را بخشیدم

نثار عشقی که به خویشتن دارم

پنجره ای از درون

در قلبم باز شد.

برای دیگر بار واژه را بخشیدم

به پاس عشق ام  به وطن

این بار ده پنجره

در سرم  باز شدند

آنگاه واژه را بخشیدم

به خاطر عشقی که به جهان دارم

بعد آن

تمامی آسمان

در شعرم متجلی شد.

نوشتن

قطره ای روشنایی

بر ظلمت یک معنا چکید

اندوهم شعله گرفت...

در کنارش

عشق ترا نوشتم.

تو

صبح را در آغوش گرفتم

دست هایم جاده ی نخستین پرتو طلایی گون آفتاب شدند و

معبری برای چشم هایت.

دهان کوه را بوسیدم

لبانم چشمه ای شدند و

زمزمه هایت از نو درخشیدند.

سرم را بر پای شب گذاشتم و

خواب هایم آیینه ی  شعر شد و

زیبایی ترا در آن دیدند و

عشقم را به تو تحسین کردند.

 

بُو

پرنده،‌ دانه ای توت را با خود برد

به سنگي داد

سنگ باران خواست

باران آمد و بوسيدش

جاي بوسه، گلي بشكفت،

از آن سوها

عاشقي آمد، به ميعادگاه اش مي‌رفت

گل را از ساقه چيد

به معشوق اش داد

معشوق گل را  به زلفش آویخت

و در اندك زماني

باد شمال طره ای از موی های اش را با خود برد،

شهر بوي عشق گرفت !...

 

این مطلب را در صفحه اجتماعی خود به اشتراک بگذارید

نظرات   

 
0 #9 hero 1394-09-03 15:24
روحی شاد بی
نقل قول
 
 
+2 #8 hero 1394-09-03 15:23
روحی شادبی
نقل قول
 
 
+6 #7 ارغوان 1392-11-27 11:39
بی نهایت زیبا
و شعر ترجمان درد مشترکی است
که زبان نمی داند
نقل قول
 
 
+6 #6 افسون 1392-11-07 08:50
با درود و خسته نباشید . شیرکو بیکس امپراطور شعر دنیا به گفته سید علی صالحی از شاعرانی سست که عشق و خون و پروانه را در شعرهایش جانی دیگر بخشید . با تشکر از مترجم کرد بابک صحرانورد که مثل همیشه ترجمه های ساده و خوبی از شاعران ارائه داده . اگر چه ایشان در معرفی شاعران فارس نظیر احمد شاملو و فروغ و باباچاهی و براهنی و شفیعی کدکنی و حافظ موسوی و محمود معتقدی و بیشتر از 20 شخصیت دیگر تاثیری بسزا داشته اند . امیدوارم در این راه که چون پل ارتباطی بین فرهنگ کردها و فارس ها عمل می کند همچنان پرکار باشد . همه ویژه نامه ایی که به سفارش اقای حافظ موسوی برای شاعران کارنامه و در سایت وازنا در آورد فراموش نمی کنند . همیشه پر کار بمانید . دستتان درد نکند .
نقل قول
 
 
+7 #5 جه عفه ر ره حمانی 1392-05-22 07:15
نامرن ئو که سانه ی وا له دلی میله تا ده ژین
نقل قول
 
 
+9 #4 محمد محمدی 1392-05-17 19:39
امپراتوری شیعری دونیا .....خوا حافیظ
نقل قول
 
 
+9 #3 فروزان 1392-05-14 19:25
روحش شاد پ


ادشاه شعرکر










به هه ست جیگای بی. روحی شادبی@-}--
نقل قول
 
 
+7 #2 afshin 1392-05-14 11:43
روحش شاد
نقل قول
 
 
+3 #1 محمد محمودی 1392-02-28 11:52
با سلام
من در حال ترجمه کتاب کاوه اهنگر اثر شیرکو بیکس هستم گفتم شما که اطلاع داشته باشید این اثر به فارسی ترجمه شده است یا نه؟
خواهشمندم جواب را به ایمیل زیر بفرستید
یا به شماره ی زیر sms بفرستید 09189781192
با تشکر فراوان
نقل قول
 

اضافه کردن نظر

خواهشمندیم در هنگام ثبت نظر، از نام، نام خانوادگی و ایمیل حقیقی خود استفاده نمایید. در غیر این‌صورت، نظر شما منتشر نخواهد شد.


کد امنیتی
تغییر کد امنیتی