پرینت

مروری بر آثار چاپ شده سال 88 - سینا حشمدار

نوشته شده توسط سینا حشمدار. Posted in کتاب

امتیاز کاربران
ضعیفعالی 

 

مروری بر آثار چاپ شده سال 88


1.

قاسم کشکولی / بازی مهندسی یک رمان

نشر ثالث 1388

94 ص

قیمت: 2000 تومان

تخیل علیه تخیل

قاسم کشکولی متولد سال 1342 می‌باشد. اولین مجموعه داستان او با نام "زن در پیاده رو راه می رود" به بازار آمد و توانست موفقیت قابل قبولی را برای نویسنده‌اش به ارمغان بیاورد. در ادامه او رمان "ناهید" را به چاپ رساند و بعد از وقفه‌ای چند ساله-با وجود مشکلاتی که در راه انتشار آثارش به وجود آمده بود- با "رمان بازی، مهندسی یک رمان" و همچنین سوانح محمد غزالی به بازار کتاب و نشر برگشت.

بارزترین خصوصیت تمام آثار قاسم کشکولی تخیل است. تخیلی که در تمام داستان‌ها و رمان‌هایش به چشم می‌خورد و مسیر داستان را هر لحظه در اختیار دارد. او حتی در شبیه‌سازی کردن ساده‌ترین اتفاق‌های زندگی هم از عنصر تخیل استفاده می‌کند و همین فضای ذهنی، وجه‌ای شخصی به آثار او داده است.

"بازی، مهدنسی یک رمان" داستان پروسه ساخت و نوشتار یک رمان است. به این خاطر می‌گویم ساخت که داستان از خیلی قبل‌تر، یعنی از شکل‌گیری سوژه و شخصیت‌ها در ذهن نویسنده آغاز می‌شود و سپس به مرحله نوشتار و شرح مشکلاتش می‌رسند. کشکولی در این کتاب بارهای بار شخصیت اصلی داستانش که همان نویسنده درگیر است را در تعارض و تضادهای گوناگون قرار می‌دهد جوری که شاید مخاطب هم به همان سرگشتگی نویسنده دچار شود.

نویسنده درگیر کتاب-همان شخصیت اصلی- نمی‌تواند در ذهنش زندگی واقعی و تخیلش را تمایز دهد و از آنجایی که تخیل-به اعتقاد مولف- اساسی‌ترین ابزار یک نویسنده است، او پناه به تخیل می‌برد ولی در زندگی شخصی‌اش دچار مشکلات گوناگونی می‌شود جوری که حتا خاطرات و اتفاق‌های روزمره‌اش را هم به یاد نمی‌آورد. نویسنده سعی می‌کد به سمت زندگی و دنیای واقعیت باز گردد و تخیلش را در یک قمار می‌بازد-برای به دست آوردن یک زن که همان سمبل زندگی‌ست به گونه‌ای- ولی این بازگشت برای کسی مثل او بی معنا جلوه می‌کند و مخاطب در جایی به این فکر می‌افتد که آیا این قمار هم خودش نوعی تخیل نویسنده نبوده؟؟

کتاب زبان یک دستی دارد، چیزی که از نویسنده با تجربه‌ای مثل او انتظار می‌رود. تعدد شخصیت ندارد و بسیار خوش‌خوان است. در این کتاب با وجود اینکه مخاطب درگیر ضد داستان و ضد رمان می‌شود اما خط داستانی حفظ شده و همین باعث نگه داشتن مخاطب تا آخرین صفحه شده است.

قاسم کشکولی در این کتاب تخیلش و قدرت نویسنده‌گی‌اش را به رخ می‌کشد و مخاطب را به دنیای خیال وارد می‌کند و مرزهای واقعیت را در هم می‌شکند.

سینا حشمدار

 

 

 

 

2.

جعفر مدرس صادقی / توپ شبانه

نشر مرکز 1388

167 ص

قیمت 3900 تومان

جعفر مدرس صادقی متولد سال 1333 از آن دسته از نویسنده‌هاییست که باید به طور معمول هر یکی دو سال منتظر کتابی از او بود. همانطور که همه می‌دانند او با کتاب تحسین شده "گاو خونی" به شهرت رسید و بعد از آن آثار موفق زیادی مثل سفر کسری، کله اسب، آن طرف خیابان، بیژن و منیژه و ... را در کارنامه خود داشته.

کتاب آخر او به اسم "توپ شبانه" از چند نظر قابل بررسی‌ست. اولین نکته‌ای که به چشم می‌آید انتخاب راوی زن برای کتاب است. توپ شبانه داستان زنیست که همراه همسرش راهی آمریکا می‌شود اما پس از مدتی برای انها مشکلات متعددی به وجود می‌آید و همین موضوع منجر به جدایی آنها می‌شود.

به نظر مدرس صادقی هنگام انتخاب راوی جنس مخالف به دردسر افتاده و جاهایی در بیان احساسات زنانه لنگ زده است و کنش‌های رفتاری در موقعیت‌های حساس داستان در دستان نویسنده توانایی مثل او مثل موم نرم نیست. اما او چاره را در چه دیده؟ به ظاهر او هوشمندانه برای فرار از این اتفاق رو به سمت دیالوگ نویسی آورده و با افزودن به دیالوگ‌های مابین شخصیت‌ها و دوری از مونوگ‌ و توصیف و روایتِ صرف، سعی کرده از حساسیت این مقوله بکاهد و به نظر می‌آید در این ترفندش موفق بوده.

نکته اساسی و مهم دیگر رسم‌الخط و نقطه‌گذاری نامرسومی‌ست که در کتاب دیده می‌شود. چیزی که در کتاب‌های پیشین او هم به چشم می‌خورد ولی به نظر می‌رسد اینبار شکلی رسمی‌تر به خود گرفته و از قاعده و اصولی خاص و شاید نوشته شده پیروی می‌کند. در تمام کتاب تنوین به صورت نون متصل به کلمه نوشته شده-برای مثال اتفاقاً به صورت اتفاقن- و بحث‌های زیادی به راه انداخته است.

رسم‌الخط فارسی نیاز به یک همچین کاری دارد و جدای از ارزشگذاری بر کار جعفر مدرس صادقی و بررسی درست و غلط بودن کارش که بی‌شک بحثیت بسیار حساس و تخصصی، این شاید زنگی بود برای اینکه بسیاری از اهل فن را آگاه کند که بلاخره به یک اتفاق نظر برسند. تا کی باید شاهد این باشیم که فاصله‌ها در رسم‌الخط بنا به سلیقه و در خیلی از موارد حوصله فرد رعایت می‌شود(می شود یا میشود!!)

او در ادامه این روند در سه هفته متوالی در ستونی مخصوص به این بحث در روزنامه شرق به طور کامل این مبحث را باز کرد و این قول را داد که به زودی کتابی به همین مضمون روانه بازار خواهد کرد.

دوباره برگردیم سراغ داستان. دغدغه‌های یک زن، به معنای کلی آن، محور اصلی این کتاب است. از دیدگاه یک فمنیست تندرو این امر، امری خنده‌دار است که یک دیدگاه مردانه و یک نویسنده مرد بخواهد درباره یک زن دست به کنکاش روحی و روانی بزند و قضاوت کند اما این اتفاق در رمان "توپ شبانه" افتاده چون جعفر مدرس صادقی به هیچ وجه یک فمنیست تندرو نیست.

این زن در تمام مدت احساس شکست می‌کند، دست به کارهای عجیب و غریب می‌زند و حتا اقدام به خودکشی هم می‌کند. دلش می‌خواهد دوباره عشق را تجربه کند. سراغ ادبیات و شاعری می‌رود و با آدم‌های جدید ارتباط برقرار می‌کند ولی در تمام این مدت چیزی در شخصیت او ثابت است. انگار نویسنه حدی برای احساسات او قائل شده که قابل تغییر نیست و این او را، با وجود تمام تلاش‌هایش به زنی سنتی تبدیل می‌کند که نمی‌تواند مسیر خود را در این شلوغی و همهمه و تنهایی پیدا کند.

در آخر داستان هم او وقتی بچه‌دار می‌شود مثل تمام زن‌های ایرانی اسمی را که توی رویاهایش داشته و چکیده تمام آمال و آرزوهایش بوده-ناتالیا یا ناتاشا، شخصیت محبوب و معروف رمان جنگ و صلح که راوی احساس نزدیکی زیادی با او می‌کند- را روی دخترش می‌گذارد که تا شاید او بتواند جایگاهی که او همیشه آرزویش را داشته بدست بیاورد و نویسنده ناامیدانه سرنوشتی محتوم و همیشه‌گی را برای راوی زن داستانش برمی‌گزیند.

خواندن این کتاب مثل تمام آثار دیگر این نویسنده توصیه می‌شود. او نویسنده‌است که فارغ از تمام جنجال‌های جامعه ادبی در تنهایی خود می‌نویسد و می‌نویسد و مسیر رو به جلوی خود را ادامه می‌دهد. درست که او هیچگاه نتوانست موفقیت بزرگی که در "گاو خونی" بدست آورد را تکرار کند اما تمام کتاب‌هایش از استانداردی برخوردارند که هیچ مخاطبی را ناراضی نمی‌گذارد.

 

این مطلب را در صفحه اجتماعی خود به اشتراک بگذارید

اضافه کردن نظر

خواهشمندیم در هنگام ثبت نظر، از نام، نام خانوادگی و ایمیل حقیقی خود استفاده نمایید. در غیر این‌صورت، نظر شما منتشر نخواهد شد.


کد امنیتی
تغییر کد امنیتی