پرینت

زبان پارسی در تاریخ - گام هفتم علی جباریان

. Posted in زبان‌شناسی

امتیاز کاربران
ضعیفعالی 

زبان پارسی در تاریخ (گام هفتم)

علي جباريان

پیش‌تر در مورد زبان پارسی باستان و همچنین نگارش آن با خطی که امروزه میخی می‌خوانیم سخن گفتیم. گواه‌هایی که درباره زبان پارسی باستان در دست است، بیشترازسنگنبشته های به جای مانده از شاهان هخامنشی و همچنین الواح اداری تخت جمشید است. خط میخی پارسی باستان از خط‌های سامی که در میان رودان به کار می‌رفته گرفته شده است. یکی از ویژگی‌های خط پارسی باستان، داشتن اندیشه نگار یا هزوارش است. به جز 36 حرفی که در این زبان نمایانگر واج‌ها و آواها بودند، دو نشان واژه جداکن و هشت هزوارش و همچنین نشان‌هایی که شمارشی اند و برای نشان دادن شماره‌ها به کار می‌رفتند، نیز وجود داشت. خواندن سنگ نبشته های پارسی باستان از 1836 پس از زایش مسیح با تلاش سه دانشمند اروپایی که بورنوف، لاسن و لاورینسون نام داشتند ممکن شد(1).
اسم و صفت در پارسی باستان، به جهت شمار دارای سه گونه‌ی تکی، دوتایی و جمع بودند. از جهت جنس نیز؛ به نر، ماده و خنثا تقسیم می‌شدند(2). هر واژه‌ای از یک بهر ثابت و چند بهر دگرگونی پذیر ایجاد شده بود.
:صرف نام در زبان‌های ایرانی باستان به هشت گونه بوده است.
1. کنایی

2. آیی

3. وابستگی

4. رایی

5. بایی

6. به رایی

7. ازی

8. اندری.
در پارسی باستان هفت گونه از این گونه‌های هشتگانه، وجود داشت و گونه ششم یا به رایی با گونه سوم یا وابستگی یکسان شده بود.(3)

پسوندها و پیشوندها در پارسی باستان نقش ویژه‌ای داشتند. در خط پارسی باستان تنها سه مصوت ا-و-ی، دارای نشان ویژه هستند. با این وجود الفبای خط پارسی باستان مانند الفبای خطوط ایرانی دوره میانه و حتا فارسی نو، در واقع خطی هجانگار نیست و به شوند اینکه این خطوط از سامی گرفته شده‌اند، در آن‌ها مصوت‌های کوتاه برابر حرفی ندارند و نوشته نمی‌شوند.(4)
باارزشترین سنگ نبشته ی پارسی باستان، سنگ نبشته ی بیستون است که به فرمان داریوش بزرگ در دل کوه بیستون کنده شده است. این سنگ نبشته واژه‌های زیادی به کار برده شده است و همچنین از دید تاریخی دارای ارزش فراوان است.
دیگر فرمانروایانی که دارای سنگ نبشته هایی به زبان پارسی باستانند، عبارتند از:
آریارمنه، ارشام، کوروش، خشایارشا، اردشیر نخست، داریوش دوم، اردشیر دوم و اردشیر سوم.(5)

 


 

این مطلب را در صفحه اجتماعی خود به اشتراک بگذارید

اضافه کردن نظر

خواهشمندیم در هنگام ثبت نظر، از نام، نام خانوادگی و ایمیل حقیقی خود استفاده نمایید. در غیر این‌صورت، نظر شما منتشر نخواهد شد.


کد امنیتی
تغییر کد امنیتی