پرینت

درباره جوز هندی و نارگیله

نوشته شده توسط سهند آقایی. Posted in یادداشت‌های در حاشیه

امتیاز کاربران
ضعیفعالی 

 

جوز هندی و نارگیله

امروزه از کوبیدۀ دانۀ هستۀ «جوز هندی» یا درختِ «گردوی بویا» در مطابخ استفاده می‌شود و نامی‌ست آشنا برای آشپزان و خوش‌خوراکانِ ایرانی؛ لیکن اگر به ترکیباتِ خوراکی‌هایی که حاویِ نارگیل هستند مراجعه کنید، خواهید دید که در قسمتِ مکوّنات که عربیِ همان ترکیبات است، به جای نارگیل آمده‌است: جوز هندی. داستان از این قرار است که نارگیل مفرّسِ «ناری گل»ِ سانسکریت است، و در هندی ناریل و در فارسیِ دیروز نارگیل یا گوزِ هندو یا گوزِ هندی، و باز معرّبش نارجیل یا جوزِ هندو یا جوزِ هندی‌ست. و نامِ این میوۀ خوش‌مزه و شگفت‌انگیز از دیرباز در متونِ فارسی آمده‌است:
«و ولایتِ عمان هشتاد فرسنگ در هشتاد فرسنگ است و گرمسیر باشد و آن‌جا جوز هندی که نارگیل گویند روید»(سفرنامه، ص126)؛
پس «جوز هندی»ِ مصطلح در فارسیِ امروز، نباتی‌ست به غیر از «جوزِ هندی» یا نارگیل در فارسیِ دیروز.

و امّا نارجیله که در عربیِ امروز همان قلیانِ خودمان است، معرّبِ نارگیلۀ فارسی‌ست، و وجه‌تسمیه‌اش آن است که کاسۀ قلیان را از پوستِ نارگیل می‌ساخته‌اند. پس نارگیله از ایران که صادر می‌شود نارجیله می‌ماند و آنگاه که دوباره نارگیله وارد می‌شود، از آنجا که غل‌غل می‌کند، غلیان خوانده‌می‌شود و برای آنکه املایش با غلیانِ جوش‌و‌خروش اشتباه نشود، قلیان نام می‌گیرد.

این مطلب را در صفحه اجتماعی خود به اشتراک بگذارید

اضافه کردن نظر

خواهشمندیم در هنگام ثبت نظر، از نام، نام خانوادگی و ایمیل حقیقی خود استفاده نمایید. در غیر این‌صورت، نظر شما منتشر نخواهد شد.


کد امنیتی
تغییر کد امنیتی